هوشمندسازی خدمات خودرو در ایران؛ از اعتماد به قیمت تا نقش هوش مصنوعی
صنعت خدمات پس از فروش خودرو در ایران با چالشهایی مانند نوسان قیمت، دشواری تأمین قطعات، نبود شفافیت در هزینه تعمیرات و دغدغه اعتماد میان تعمیرکار و مصرفکننده مواجه است؛ شرایطی که به گفته فعالان این حوزه، میتواند زمینه را برای توسعه پلتفرمهای دیجیتال و استفاده از هوش مصنوعی در خدمات خودرو فراهم کند.
به گزارش کلیک نادر نوین، مدیرعامل یدکداتکام، در گفتوگویی دو نفره در استیج و استودیوی «ترندها و هوش مصنوعی» سالن ۴۰ الکامپ ۲۹، درباره مفهوم هوشمندسازی خدمات خودرو و تفاوت نیاز بازار ایران با کشورهای توسعهیافته صحبت کرد.
هوشمندسازی فقط خودروهای برقی نیست
نوین با اشاره به اینکه مفهوم هوشمندسازی خدمات خودرو در ایران باید متناسب با واقعیتهای بازار تعریف شود، گفت در بازار ایران پیش از آنکه صرفاً به فناوریهای پیشرفته خودروهای برقی توجه کنیم، باید روی حل مشکلات روزمره مصرفکنندگان تمرکز کرد.
به گفته او، یکی از مسائل اساسی در خدمات خودرو، اعتماد، شفافیت و قیمتگذاری منصفانه است. برای مثال ممکن است مالک خودرو برای یک تعمیر ساده مانند تعویض لنت مراجعه کند، اما پس از مدت کوتاهی با بروز مشکل دوباره با همان تعمیرکار یا تعمیرگاه مواجه شود و مشخص نباشد مسئولیت مشکل بر عهده چه کسی است.
از نگاه نوین، اقتصاد پلتفرمی میتواند در چنین شرایطی نقش واسطهای برای ایجاد اعتماد میان مصرفکننده و ارائهدهنده خدمات داشته باشد؛ بهگونهای که مشخص باشد خدمت از کجا آمده، چه کسی آن را ارائه کرده، قیمت چگونه تعیین شده و در صورت بروز مشکل چه کسی مسئولیت آن را میپذیرد.
سه لایه مهم در هوشمندسازی خدمات خودرو
مدیرعامل یدکداتکام، اعتماد، تقاضا و قیمت منصفانه را از محورهای مهم در دیجیتالی شدن خدمات خودرو دانست و تأکید کرد کاربر باید بتواند با استفاده از یک بستر قابل اعتماد، خدمت مورد نیاز خود را پیدا کند و درباره قیمت و کیفیت آن اطلاعات شفاف داشته باشد.
او معتقد است این شفافیت میتواند بخشی از مشکلات زنجیره خدمات خودرو را کاهش دهد؛ زنجیرهای که در شرایط اقتصادی فعلی با فشارهای زیادی از جمله دشواری تأمین قطعات و افزایش هزینهها مواجه است.
۲۵ میلیون خودرو و ۱۳ میلیون موتورسیکلت؛ بازار بزرگی برای خدمات دیجیتال
نوین با اشاره به ابعاد بازار حملونقل کشور گفت ایران حدود ۲۵ میلیون خودروی فعال و ۱۳ میلیون موتورسیکلت دارد. همین تعداد بالای وسایل نقلیه، به اعتقاد او، بازار گستردهای برای خدمات پس از فروش و سرویسهای دیجیتال ایجاد کرده است.
او در مقایسه بازار ایران با کشورهای توسعهیافته گفت در بسیاری از کشورهای اروپایی، شرکت مادر بخش قابل توجهی از خدمات پس از فروش را برعهده میگیرد، اما در ایران به دلیل تنوع خودروها، گستردگی بازار و شرایط متفاوت اقتصادی، نیاز به مدلهای متنوعتری از خدمات وجود دارد.
به گفته او، همین تفاوت باعث میشود پلتفرمهای خدمات خودرو در ایران بتوانند نقش پررنگتری در ایجاد ارتباط میان مالک خودرو، تأمینکننده قطعه و تعمیرکار ایفا کنند.
حتی مالک وانت پیکان هم کاربر دیجیتال است
نوین در ادامه با اشاره به تغییر رفتار کاربران گفت تصور اینکه دیجیتالی شدن خدمات خودرو تنها برای خودروهای جدید یا کاربران جوان کاربرد دارد، درست نیست.
او با اشاره به تجربه فعالیت این مجموعه گفت حتی بخش قابل توجهی از مراجعهکنندگان، صاحبان خودروهای قدیمی هستند و نمونههایی مانند وانت پیکان نیز در میان کاربران دیده میشود.
به اعتقاد او، گسترش نسل جدید مدیران و نیروهایی که با فناوری اطلاعات بزرگ شدهاند، به تدریج فضای کسبوکار را بیشتر دیجیتال کرده است و کاربران نیز آمادگی بیشتری برای دریافت خدمات در بسترهای آنلاین دارند.
هوش مصنوعی میتواند به بازار پرچالش خودرو کمک کند
مدیرعامل یدکداتکام در پایان تأکید کرد که با توجه به شرایط پیچیده بازار خودرو در ایران، هوش مصنوعی میتواند یکی از ابزارهای مؤثر برای حل بخشی از چالشهای این صنعت باشد.
از شناسایی نیاز مالک خودرو و پیشنهاد خدمت مناسب گرفته تا تحلیل اطلاعات، کمک به قیمتگذاری و ایجاد ارتباط میان عرضه و تقاضا، ظرفیتهایی هستند که میتوانند در آینده خدمات پس از فروش خودرو را متحول کنند.
به این ترتیب، به نظر میرسد هوشمندسازی خدمات خودرو در ایران الزاماً از خودروهای کاملاً خودران یا برقی آغاز نمیشود؛ بلکه میتواند از یک مسئله ساده اما مهم شروع شود: اینکه مالک خودرو بداند چه خدمتی نیاز دارد، چه قیمتی برای آن منصفانه است و در صورت بروز مشکل، چه کسی مسئولیت آن را برعهده میگیرد.