پرواز طلا و سکه و دلار؛ رکوردشکنی در سایه نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی
بازار ارز ایران در یازدهمین روز از تحولات جاری، با جهش سنگین قیمتها مواجه شد و اسکناس آمریکایی برای نخستین بار سقف تاریخی ۱۴۸ هزار تومان را لمس کرد.
بازار ارز ایران در یازدهمین روز از تحولات جاری، یکی از پرنوسانترین دوران خود را تجربه کرد. اسکناس آمریکایی که در ابتدای روز با گپ مثبت وارد کانالهای جدید شده بود، سرانجام سقف تاریخی ۱۴۸ هزار تومان را لمس کرد.
به گفته تحلیلگران بازار، قیمت دلار در معاملات آزاد روز چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، با جهشی معنادار تا محدوده ۱۴۸,۱۵۰ تومان پیشروی کرد؛ هرچند در ساعات پایانی معاملات با اندکی اصلاح رو به پایین، در حوالی ۱۴۷ هزار تومان تثبیت شد. این جهش قیمتی در حالی رخ داد که شکاف میان نرخ رسمی (مرکز مبادله) و نرخ بازار آزاد همچنان در سطوح نگرانکنندهای باقی مانده است.
آرش علوی، کارشناس بازار سرمایه و ارز، در تحلیل ریشههای این تحرک اظهار داشت: «تقاضای احتیاطی برای حفظ ارزش دارایی در برابر نااطمینانیهای سیاسی، موتور محرک اصلی این روزهای بازار است.»
علوی در ادامه تاکید کرد: «ورود دلار به کانال ۱۴۸ هزار تومان نشان داد که بازار فعلاً به مداخلات مقطعی واکنش نشان نمیدهد و معاملهگران در انتظار سیگنالهای جدی در حوزه ثبات سیاسی هستند.»
از سوی دیگر، مجیدرضا صالحی، عضو اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به سیاست جدید بانک مرکزی در بالا آوردن نرخ رسمی (مرکز مبادله) تصریح کرد: «سیاستگذار مسیر بالا آوردن نرخ رسمی را انتخاب کرده است تا با کاهش فاصله این دو نرخ، رانت و جذابیت دلالی را محدود کند؛ با این حال، شتاب رشد در بازار آزاد همچنان از سرعت تعدیلهای رسمی پیشی گرفته است.»
صالحی همچنین خاطرنشان کرد: «تداوم این وضعیت، فشار تورمی بر کالاهای اساسی را دوچندان خواهد کرد و لازم است تدابیر ویژهای برای تأمین ارز مواد اولیه کارخانجات در نظر گرفته شود.»
ریشههای تحرکات بازار؛ از تقاضای هیجانی تا ریسکهای محیطی
کارشناسان معتقدند رشد اخیر ارز بیش از آنکه ریشه در متغیرهای پولی محض داشته باشد، بازتابی از «تصویر فردا» در ذهن معاملهگران است.
علوی در این باره گفت: «تقاضای احتیاطی برای حفظ ارزش دارایی در برابر نااطمینانیهای سیاسی، موتور محرک اصلی این روزهای بازار است.
وی افزود ورود دلار به کانال ۱۴۸ هزار تومان نشان داد که بازار فعلاً به مداخلات مقطعی واکنش نشان نمیدهد و منتظر سیگنالهای جدی در حوزه ثبات است.»
سیاست "بالا آوردن نرخ رسمی" برای مهار آربیتراژ
در حالی که بازار آزاد رکوردشکنی میکرد، بانک مرکزی نیز سیاست متفاوتی را در پیش گرفت. نرخ دلار در مرکز مبادله ارز و طلا با جهشی چشمگیر به محدوده ۱۳۱ هزار تومان نزدیک شد.
طبق نظر تحلیلگران سیاستگذار به جای تلاش بیهوده برای سرکوب نرخ آزاد، مسیر بالا آوردن نرخ رسمی را انتخاب کرده است تا با کاهش فاصله این دو نرخ، رانت و جذابیت دلالی را محدود کند. با این حال، شتاب رشد در بازار آزاد همچنان از سرعت تعدیلهای رسمی پیشی گرفته است.
وضعیت سایر داراییها؛ طلا و سکه در پرواز
بر اساس این گزارش همزمان با صعود دلار، بازار طلا نیز شاهد انفجار قیمتها بود:
-
سکه امامی: به رکورد بیسابقه ۱۶۵ میلیون تومان نزدیک شد.
-
طلای ۱۸ عیار: در کانال ۱۵۹ میلیون تومان (هر ده گرم) نوسان کرد.
-
انس جهانی: با رشد به محدوده ۴,۴۶۵ دلار، فشار مضاعفی بر قیمتهای داخلی وارد کرد.
چشمانداز بازار: فاز تثبیت یا ادامه صعود؟
تحلیلگران فنی معتقدند بازار در حال حاضر در یک کریدور پرریسک قرار دارد. الگوی فعلی (صعود تند و سپس اصلاح محدود) نشان میدهد که خریداران در سقفهای قیمتی محتاط شدهاند، اما تا زمانی که نااطمینانیهای سیاسی فروکش نکند، سایه تقاضای هیجانی بر سر بازار سنگینی خواهد کرد.
در پایان خاطرنشان میشود که تداوم این وضعیت، فشار تورمی بر کالاهای اساسی و خودرو را (که پیشبینی میشود با رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی مواجه شوند) دوچندان خواهد کرد.