گزارش: بررسی مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران

چند سالی می‌شود شاهد رشد چشمگیر تعداد بازیکنان بازی‌‎های آنلاین در کشورمان هستیم و با توسعه و تکامل بازی‌های بتل رویال، تعداد قابل توجهی از بازیکنان ایرانی به سمت این دسته از بازی‌های ویدیویی در کنار سایر بازی‌های چندنفره، جذب شده اند. متاسفانه در این چند سال بارها و بارها در رابطه با مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران شنیده ایم و حداقل چند دفعه‌ای هم خودمان با برخی از این مشکلات دست و پنجه نرم کرده ایم. دو هفته‌ی پیش، بعد از انتشار بازی بتل رویال رایگان Apex Legends مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران به سرحد خودش رسید و عدم اتصال بسیاری از بازیکنان از داخل ایران به سرور‌های این بازی، بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای را مجاب کرد تا به طور دقیق در رابطه با این مسئله تحقیقات لازم را به مرحله انجام برساند تا مشکلات بازیکنان ایرانی بازی‌های آنلاین، به حداقل برسد.

طبق آخرین آماری که بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در سال 1396 به دست آورد، 41 درصد از بازیکنان ایران در پلتفرم رایانه‌های شخصی (PC) به طور ثابت مشغول به انجام بازی‌های آنلاین هستند. این آمار در رابطه با بازیکنان کنسول‌ها به 42 درصد رسیده است. به عبارتی دیگر می‌توان گفت که نزدیک به نیمی از علاقه‌مندان به عرصه بازی‌های ویدیویی در ایران همواره مشغول بازی‌های آنلاین هستند و همین مسئله باعث شد تا ایجاد زیرساخت‌های لازم برای اجرای این بازی‌ها به یکی از ضروری‌ترین برنامه‌های بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای تبدیل شود.

با این وجود، مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران در هفته‌های اخیر، رشد قابل توجهی داشته است و به همین علت، بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای دست به جمع آوری اطلاعات کافی از سمت بازیکنان بازی‌های آنلاین در ایران زد. بررسی‌های بنیاد ملی براساس اطلاعات ارائه داده شده از سوی 790 بازیکن گرآوری شده است؛ همچنین این اطلاعات مبنی بر مشکلات اجرای بازی‌های آنلاین در تمام پلتفرم‌های (رایانه‌های شخصی و کنسول‌ها) بوده است.

بیشتر بازیکنانی که در جمع آوری این اطلاعات ارزشمند با بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای همکاری به عمل آوردند، از استان تهران بودند؛ بعد از استان تهران، به ترتیب استان‌های خوزستان، فارس، اصفهان و خراسان رضوی در ارائه این اطلاعات سهم داشتند. بر اساس این آمار، مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران را می‌توان به پنج دسته، تقسیم کرد که عبارت اند از:

1. بالا بودن Ping:

تعریف پینگ، زﻣﺎن رﻓﺖ و ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺑﺴـﺘﻪﻫﺎی ارﺳﺎﻟﯽ از ﻃﺮف ﻣﯿﺰﺑﺎن ﺑﻪ یک پذیرنده (مقصد) است. در اصل پینگ یک ابزار شبکه‌ای است که زمان رفت و برگشت این بسته‌های ارسالی را برحسب میلی ثانیه محاسبه می‌کند. بنابراین هر چه قدر پینگ بالاتر باشد، زمان بیشتری برای رفت و برگشت بسته‌های ارسالی بین مبدا و مقصد وجود خواهد داشت و برای کاربران آنلاین، تاخیر به وجود می‌آید.

میانگین پینگ اعلام شده با آی پی 8.8.8.8 عدد 159 میلی ثانیه بوده است. این در حالی است که میانگین پینگ اعلام شده با آی پی 127.127.218.217 عدد 143 ثانیه بود که برای اجرای عاری از مشکل یک بازی ویدیویی آنلاین، به هیچ عنوان رضایت بخش نیست. به طور متوسط مقدار پینگ قابل قبول برای اجرای بدون دردسر یک بازی ویدیویی آنلاین، زیر 100 میلی ثانیه است.

2. عدم اتصال به سرور:

همان طور که می‌دانید، هر بازی آنلاین دارای یک شبکه ویژه است که بازیکنان، با اتصال به این شبکه قادر به اجرای بازی خواهند شد. متاسفانه در برخی از موارد اتصال به سرور بازی‌های از کشور ایران غیرممکن است. 2 دلیل عمده می‌تواند موجب عدم برقرار ارتباط با سرور بازی از داخل کشور ایران شود: اول: مسدودسازی آی پی ایران توسط میزبان (سازنده و یا ناشر بازی) به دلیل تحریم‌ها. دوم: مسدودسازی اتصال به سرور بازی‌ها توسط کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه (فیلترینگ).

از سایر نکات جالب توجه در بررسی مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران به دست آمدن نام بازی‌هایی است که بیشترین مشکل عدم اتصال به سرور را دارا بودند که به ترتیب عبارت اند از:

• PES
• PUBG
• Battlefield
• Fortnite
• Call of Duty

3. محدودیت شبکه‌سازی در سرور

این مشکل زمانی وجود دارد که بازیکن به سرور بازی آنلاین مورد نظر خود متصل می‌شود اما نمی‌تواند از فضای بازی بهره ببرد و یا بازی را به طور کامل اجرا کند. به عبارت دیگر می‌توان گفت که این دسته از بازیکنان مشکلی در اتصال شبکه خود ندارد اما نمی‌توانند به بازیکن یا مسابقه‌ی خاصی متصل شوند. NAT Type نقش تعیین کننده‌ای در این دسته از مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران دارد. همان طور که می‌دانید برای NAT حالت‌های Moderate NAT، Open NAT و Strict NAT وجود دارد.

در حالت Open NAT هیچ محدودیتی برای بازیکن وجود دارد و بازیکن می‌تواند کاملا آزادانه از فضای بازی خود استفاده کند و لذت ببرد؛ اما متاسفانه در حالت‌های Moderate NAT و Strict NAT چنین نیست. در حالت Moderate NAT بازیکن می‌تواند به سرور‌های بازی متصل شود اما تمام بخش‌های بازی و یا افراد شرکت کننده بازی، در دسترس او نیستند و بازیکن نمی‌تواند به طور کامل از فضای بازی لذت ببرد. در حالت Strict NAT هم بازیکن به سرور بازی متصل می‌شود اما متاسفانه سایر بازیکن‌های آنلاین نمی‌توانند او را ببینند یا به عبارتی دیگر، با او ارتباط برقرار کنند. بنابراین استفاده کامل از فضای آنلاین بازی در حالت هم عملا غیرممکن خواهد شد.

4. نوسان Ping:

همان طور که پیش از این اشاره شد، بالا بودن پینگ یکی از مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران است. ممکن است پینگ برخی از بازیکنان در بیشتر مواقع زیر 100 میلی ثانیه باشد اما در برخی از مواقع، به علت مشکل نوسان پینگ، اتصال آن‌ها با بازی آنلاین قطع شود. نوسان پینگ باعث ایجاد محدودیت در پهنای باند و در نتیجه ایجاد وقفه یا حتی قطع اتصال در جریان بازی آنلاین می‌شود.

5. قطع اتصال اینترنت:

آخرین مشکل شناسایی شده از مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران قطع ناگهانی اتصال به اینترنت است. قطع شدن اینترنت در بیشتر مواقع از سمت ISP رخ می‌دهد و به علت مشکلات ساختاری در شرکت‌های سرویس دهنده‌ی اینترنت در کشور می‌باشد. به عنوان مثال ممکن است بازیکن بدون هیچ مشکل و دردسری با سرور‌های بازی آنلاین مد نظرش متصل می‌شود و بازی را به راحتی هر چه تمام‌تر اجرا می‌کند اما بطور ناگهانی، از بازی به بیرون انداخته می‌شود (یا در اصطلاح Kicked Out می‌شود). در این صورت مشکل از ISP است.

10 سرویس دهنده اینترنت با بیشترین فراوانی در میان پاسخگویان:

1. مخابرات
2. ایرانسل
3. شاتل
4. پارس آنلاین
5. آسیاتک
6. مبین‌نت
7. همراه اول
8. های‌وب
9. صبانت
10. پیشگامان

همان طور مشاهده می‌کنید، شرکت‌های مخابرات، ایرانسل، شاتل، پارس آنلاین و آسیاتک دارای بیشترین فراوانی در میان پاسخگویان بوده اند اما بررسی بیشترین مشکلات به تفکیک شرکت‌های سرویس دهنده اینترنت در ایران، متعلق به شرکت‌های پیشگامان، مبین‌نت، پارس آنلاین، شاتل و ایرانسل است و در طرف مقابل، کمترین مشکل در شرکت مخابرات گزارش شده است.

همان طور که در اینفوگرافیک تهیه شده از نتایج بررسی مشکلات بازی‌های آنلاین در ایران مشاهده می‌کنید، مشکل بالا بودن پینگ بیش از همه شرکت‌های سرویس دهنده، در شرکت پیشگامان به ثبت رسیده است. همچنین، مشکل عدم اتصال به سرور بیش از همه شرکت‌ها در شرکت آسیاتک، محدودیت در شبکه‌سازی بیشتر در مبین‌نت، نوسان داشتن پینگ بیش از همه در پیشگامان و قطع اتصال اینترنت نیز بیشتر در صبانت مشاهده شده است.

از طرفی دیگر، به علت مسائل مربوط به پهنای باند در ایران، مشکلات بازی‌های آنلاین در ساعت‌های مختلف شبانه روز، متفاوت بوده است. به طوری که بیشترین میزان بالا بودن پینگ در ساعات 12 الی 18 گزارش شده است. همچنین بیشترین آمار عدم اتصال به سرور بازی‌های آنلاین در خلال ساعت‌های 6 الی 12 بوده است. بدترین وضعیت محدودیت در شبکه‌سازی در ساعات 18 الی 24 به ثبت رسیده است. علاوه بر این‌ها، نوسان پینگ بدترین شرایطش را در بازه زمانی 6 تا 12 و قطع اتصال اینترنت بدترین وضعیت را در ساعات 12 الی 18 تجربه کرده است.