راهنمای جامع روت و ارتباط آن با گارانتی محصولات اندرویدی

روت چیست؟

کلیک - واژه روت در ابتدا برای سیستم عامل لینوکس مورد استفاده قرار گرفت. عملیات روت در سیستم عامل اندروید دقیقا مشابه به انجام عملیات روت در سیستم عامل لینوکس است. روت کردن سیستم عامل به شما اجازه دسترسی کامل به فایل‌های سیستمی را می‌دهد. این عمل شما را قادر می‌سازد تا تغییرات عمقی در وضعیت دستگاه ایجاد کنید. از سوی مقابل انجام چنین عملی برای کاربران تازه‌کار می‌تواند خطرناک باشد چرا که امکان حذف فایل‌های حیاتی و مهم سیستم طی مراحل روت شدن دستگاه وجود دارد. از دلایل اصلی روت نبودن سیستم عامل اندروید به صورت پیش‌فرض، جلوگیری از انجام اعمال غیر ضروری در این سیستم عامل است. دسترسی روت (Root Access) اغلب توسط اسکریپتی که در حالت دانلود اندروید نصب می‌کنید، ایجاد می‌شود که به صورت خودکار اجرا شده و به شما اجازه دسترسی به روت را می‌دهد. این اسکریپت از نقص در هسته سیستم عامل استفاده می‌کند تا امکان دسترسی به منابعی که در حالت عادی از دسترس یک کاربر یا نرم‌افزار منع شده‌اند را افزایش دهد. به این عمل اصطلاحا ترفیع امتیازی (Privilege Escalation) گفته می‌شود.

روت بودن دستگاه اندرویدی شما را از یک کاربر معمولی به یک سوپریوزر (Superuser) یا ابرکاربر تبدیل می‌کند و اجازه دسترسی کامل به فایل‌های سیستمی اندروید برایتان فراهم می‌آورد. ساده‌ترین راه برای دادن اجازه دسترسی به اپلیکیشن‌ها استفاده از اپلیکیشن SuperSU است. شما می‌توانید به طور مداوم و یا فقط در موارد نیاز از این اپلیکیشن‌های کمکی استفاده کنید تا برای در دست گرفتن کنترل کامل سیستم عامل اندرویدی راهنماییتان کند. همچنین می‌توانید در هر زمان که مایل بودید دسترسی سوپریوزر را از بین ببرید.

دانلود اپلیکیشن SuperSu برای اندروید:

آیا گارانتی گوشی هوشمند با روت کردن باطل می‌شود؟

بسیاری از ما نگران ابطال گارانتی گوشی خود در صورت روت کردن آن هستیم. این موضوع به یکی از دغدغه‌های اصلی کمپانی‌های ارائه دهنده گارانتی تبدیل شده چرا که ممکن است در حین روت کردن گوشی، دستگاه دچار خرابی شود. به‌طور کلی، روت کردن دستگاه اندرویدی، گارانتی آن را از درجه اعتبار ساقط می‌کند اما این موضوع همچنان به‌طور قطع مشخص نیست. بعضی از دستگاه‌های اندرویدی همانند گوشی‌های نکسوس از کمپانی گوگل طوری طراحی شده‌اند که توسعه‌دهندگان اندروید بتوانند این دستگاه‌ها را به منظور بالا بردن سطح عملکرد پلتفرم‌ها، روت کرده و تغییراتی در آن‌ها اعمال نمایند. شرایط و ضوابط از بین رفتن گارانتی گوشی برای شرکت‌های مختلف به شیوه‌های منحصر به فردی تعریف شده است، اما در کشور ما روت کردن گوشی مطلقا به معنای از بین رفتن گارانتی دستگاه محسوب می‌شود.

موضع سازندگان گوشی‌های هوشمند در مقابل روت کردن دستگاه

کمپانی اچ‌تی‌سی یکی از کمپانی‌های موافق انجام عمل روت است. این شرکت تایوانی چندی پیش تصمیم گرفت تمام دستگاه‌های خود را با بوت‌لودر آنلاک شدنی ارائه دهد تا به این موجب روت کردن بر روی گارانتی دستگاه تاثیر نگذارد. این کمپانی لیستی از گوشی‌هایی با بوت‌لودر قابل آنلاک فراهم آورده اما استثناهایی نیز در این رابطه وجود دارد که در بعضی از موارد خرابی دستگاه به دلیل روت کردن شامل گارانتی نمی‌شود. ضوابط اچ‌تی‌سی به گونه‌ای است که در آن آنلاک کردن بوت‌لودر لزوما گارانتی محصول را باطل نمی‌کند، اما اگر استفاده از یک کاستوم رام باعث خرابی دستگاه شما شود، گارانتی آن ساقط می‌گردد. به گفته کمپانی اچ‌تی‌سی در صورتی که مشخص شود نقص ایجاد شده در محیط سیستم عامل به دلیل روت کردن و ناشی از نصب رام‌های سوم شخص بوده، گارانتی از درجه اعتبار ساقط است.

از سوی دیگر کمپانی ال‌جی انجام عمل روت را به هیچ عنوان قابل قبول نمی‌داند. این کمپانی به طور قاطعانه اعلام کرده که روت کردن گوشی‌های تولیدی از سوی این کمپانی، گارانتی آن‌ها را باطل می‌کند. کمپانی سونی نیز در رابطه با این موضوع اعلام داشته که اگر تغییر انجام شده در سیستم عامل اندروید مانند روت تاثیری در خرابی ایجاد شده در گوشی نداشته باشد برای تعمیر آن می‌توان از گارانتی استفاده کرد. به عنوان مثال تصور کنید که شما گوشی خود را روت کرده‌اید و پس از مدتی صفحه نمایش آن دچار مشکل سخت افزاری شده باشد. در این شرایط برخلاف آنچه که در کشور ما مرسوم است، سونی محصولاتش را تحت گارانتی و به طور رایگان تعمیر می‌کند.

کمپانی سامسونگ برعکس این موضوع را اعلام می‌کند و مدعی است که روت کردن دستگاه تحت هر شرایطی منجر به از بین رفتن گارانتی آن می‌شود و این شرکت کره‌ای هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال مشکلات مختلف سخت افزاری و نرم افزاری ایجاد شد در دستگاه پس از اعمال روت ندارد. مقررات قانونی وضع شده همانند توافق‌نامه بین مشتری و فروشنده توسط کمپانی سامسونگ اجرا می‌گردد. در واقع رویکرد سامسونگ، همان رویکردی است که به کلی در کشور ما نیز شاهد آن هستیم.

آیا روت کردن دستگاه اندرویدی قانونی است؟

این موضوع کاملا به محل زندگی شما بستگی دارد. در آمریکا ایجاد تغییرات در دستگاه‌های دیجیتال مانند تغییر در سیستم عامل موبایل‌ها تحت قانون حق تکثیر هزاره دیجیتال (DMCA) قرار دارد. بنابراین در ایالت متحده طبق قانون DMCA روت کردن دستگاه از نظر فنی قانونی محسوب نمی‌شود (البته در قبال این موضوع سخت‌گیری نمی‌شود). برای ساکنین اروپا، بنیاد نرم‌افزار آزاد اروپا (FSFE) پس از تحقیق و بررسی‌های فراوان اعلام کرد که روت کردن دستگاه و نصب سیستم عامل غیر رسمی هیچ تاثیری بر ابطال گارانتی سخت‌افزاری دستگاه نداشته و این عمل قانونی خواهد بود.

طبق نظر اتحادیه اروپا، حتی در صورت روت کردن گوشی و نصب کاستوم رام، مالک دستگاه حق دارد تا دو سال پس از خرید گوشی از گارانتی آن استفاده کند. این قانون تنها در مورد گارانتی سخت‌ افزاری دستگاه قابلیت اعمال دارد اما اگر تولید کننده و یا فروشنده ثابت کند که خرابی دستگاه به دلیل تغییر در سیستم عامل آن بوده آن‌گاه گارانتی دستگاه باطل می‌شود. بنابراین رویکرد اتحادیه اروپا دقیقا مانند رویکردی محسوب می‌شود که سونی در مورد روت گوشی‌های هوشمند در نظر گرفته است.

همانطور که اشاره داشتیم، متاسفانه در کشور ما به این موضوع توجه نمی‌شود و ضوابط کمپانی‌های گوناگون مورد توجه قرا نمی‌گیرند. در کشور ما روت کردن هر گوشی یا تبلت اندرویدی بدون توجه به ضوابط ارائه شده از سوی کمپانی تولید کننده آن منجر به از بین رفتن گارانتی دستگاه می‌شود. بنابراین اگر گارانتی گوشی برای شما حائز اهمیت بوده و خواستار باطل شدن گارانتی نیستید، آن را روت نکنید!

چگونه می‌توان دریافت که دستگاه اندرویدی روت شده است یا خیر؟

اگر یک گوشی اندرویدی دست دوم خریداری کرده‌اید و می‌خواهید متوجه شوید که آیا این گوشی در گذشته روت شده یا خیر، می‌توانید از اپلیکیشن‌های بسیار زیادی که برای کمک به پی بردن به این مسئله وجود دارند از جمله Root Checker استفاده کنید.

دانلود اپلیکیشن Root Checker برای اندروید:

مزایای روت کردن در سیستم عامل اندروید

از مزایای روت کردن سیستم عامل اندروید می‌توان به ایجاد استفاده از اپلیکیشن‌های کاربردی خاص با قابلیت‌های پیشرفته‌تر، حذف اپلیکیشن‌های پیش‌فرضی که از ابتدا در گوشی شما نصب شده بودند و ورود به دنیای کاستوم رام‌ها اشاره کرد.

برای کاربران تازه‌کار، تهیه نسخه پشتیبان و یا همان بک‌آپ گرفتن در دستگاه روت شده آسان‌تر است. اگر دستگاه شما روت شده باشد می‌توانید از اپلیکیشن‌های همچون Titanium Backup به منظور بک‌آپ گرفتن کلی و جامع استفاده کنید. این اپلیکیشن می‌‌تواند از تمام فایل‌های سیستم نسخه پشتیبان تهیه کند، بنابراین شما در هر شرایطی یک نسخه پشتیبان به روز رسانی شده دارید که می‌توانید از آن استفاده کنید.

دانلود اپلیکیشن Titanium Backup برای اندروید:

روت کردن به شما اجازه ایجاد تغییر در کوچک‌ترین جزئیات سیستم عامل اندروید را می‌دهد. می‌توان با نصب یک کاستوم رام تغییرات اساسی در دستگاه ایجاد کرد. گاها این امکان نیز وجود دارد که شما دنبال ایجاد تغییرات جزئی و اختصاصی مثل راه اندازی یک انیمیشن جالب در حین بوت دستگاه، ایجاد بستری برای بهینه‌سازی بهتر وضعیت صوتی دستگاه و یا اورکلاک کردن فرکانس پردازنده (CPU) باشید. در چنین شرایطی با استفاده از فریم ورک‌های Xposed می‌توانید این تغییرات را انجام دهید.

با دسترسی روت می‌توان به طور غیرمستقیم توان شارژدهی باتری دستگاه را نیز افزایش داد. به عنوان مثال از طریق اپلیکیشن‌های مانند Greenify می‌توان ولتاژ پردازنده را پایین آورده یا به اصطلاح آن را آندرکلاک کرد. همان‌طور که در قبل نیز اشاره شد، حذف اپلیکیشن‌های پیش‌فرض منابع سیستم عامل را آزادتر کرده و این‌گونه نیز به افزایش عمر باتری کمک می‌شود. همچنین حافظه ذخیره‌سازی بیشتر اطلاعات را نیز فراموش نکنید که با حذف اپلیکیشن‌های پیش فرض می از طریق روت کردن می‌توانید به آن دست پیدا کنید.

دانلود اپلیکیشن Greenify برای اندروید:

از دیگر دلایل روت کردن دستگاه اندرویدی می‌توان به بلاک کردن تبلیغات و داشتن تسلط کامل بر روی تنظیمات گوشی از طریق نصب اپلیکیشن Tasker اشاره کرد. روت کردن دستگاه کاملا به نظر شخصی فرد بستگی دارد. ممکن است هدف شما از روت کردن تغییر تمام موارد و یا فقط تغییر یک مورد جزئی در سیستم عامل باشد. توجه داشته باشید که به طور کلی اگر خواستار تغییر در سیستم عامل اندروید هستید، روت کردن آن الزامی است.

معایب روت کردن دستگاه اندرویدی

سوالی که ممکن است برای خیلی‌ از افراد پیش بیاید این است که اگر روت کردن چنین مزایای خوب و زیادی دارد، چرا برخی از افراد این عمل را انجام نداده و به نوعی از آن می‌ترسند؟ مشکلات مربوط به گارانتی که قبلا به آن اشاره شد، همچنین پیچیده و ریسک پذیر بودن فرآیند روت کردن (البته این پیچیدگی در حد زیادی نیست) و در بسیاری از موارد دیگر عدم امکان استفاده از به روز رسانی‌های خودکار از جمله معایب اصلی روت کردن دستگاه‌های اندرویدی به حساب می‌آیند.

همچنین پس از روت کردن امکان سوءاستفاده از طرف اپلیکیشن‌های مخرب نیز پدیدار می‎شود. اجازه دادن سطح دسترسی روت به یک اپلیکیشن باید با دقت بالایی انجام بپذیرد. در واقع فردی که از یک گوشی روت شده استفاده می‌کند باید در رابطه با تک تک اپلیکیشن‌هایی که بر روی دستگاه خود نصب کرده اطلاعات دقیق و کافی داشته باشد. به طور کلی هیچ‌گاه هنگام نصب یک اپلیکیشن بدون مطالعه ضوابط و دسترسی‌های آن نسبت به نصب اقدام نکنید.

اگر شخصی توانایی روت کردن گوشی خود را داشته باشد، بنابراین می‌تواند سیستم عاملش را نیز به صورت دستی به روز رسانی کند. اگر مالک چندین گوشی هستید و همگی آن‌ها روت شده‌اند، به روز رسانی کردن سیستم عامل آن هم به صورت دستی امری دشوار محسوب می‌شود. همچنین پیچیدگی‌های به نسبت بیشتری در به ‌روز رسانی سیستم عامل اندرویدی یک دستگاه روت شده نسبت به نوع روت نشده آن وجود دارد. این نوع پیچیدگی‌ها کاملا قابل رفع هستند اما می‌توانند برای یک کاربر معمولی دردسر ساز و کلافه کننده محسوب شوند.

چگونه گوشی هوشمند خود را روت کنیم؟

فرایند روت کردن دستگاه‌های اندرویدی بسته به مدل آن‌ها متفاوت است بنابراین در این مقاله هر مدل را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار داده‌ایم.

نحوه روت کردن دستگاه‌های کمپانی سامسونگ

از آنجایی که دستگاه‌های کمپانی سامسونگ با ابزار Excellent Odin Software پشتیبانی می‌شوند، روت کردن آن‌ها به طور کلی بسیار آسان است. برای انجام این کار تنها نیاز دانلود نرم‌افزار Odin برای کامپیوتر خود و دانلود Auto-Root برای گوشی خود دارید.

باید تصریح کرد که کمپانی سامسونگ شمارنده فلش بر روی دستگاه‌های خود نصب می‌کند. بدین معنی که می‌تواند تعداد دفعات فلش شدن گوشی شما را ذخیره‌ نماید. بنابراین اگر گوشی سامسونگی خود را روت کرده‌ سپس در صورت ایجاد خرابی آن را برای تعمیر به نمایندگی سامسونگ ببرید، این شرکت متوجه می‌شود که دستگاه شما فلش شده است. بنابراین از گارانتی آن پشتیبانی نمی‌کند.

نحوه روت کردن دستگاه‌های کمپانی ال‌جی

دستگاه‌های این کمپانی برای روت شدن نیاز به ابزارهایی همچون محصولات سامسونگ ندارند. تمام چیزی که به آن احتیاج است، داشتن یک کامپیوتر و اعمال دستورات ADB است که به موجب آن یک اسکریپت اجرا می‌شود. اگر با دستورات ADB آشنایی کامل ندارید، می‌توانید از ابزاری به نام One Click Root استفاده کنید. در سال ۲۰۱۵ کمپانی ال‌جی دستورالعملی برای آنلاک کردن بوت‌لودر گوشی G4 ارائه داد اما پس از آن به طور قطع اعلام داشت که انجام چنین عملی باعث ابطال گارانتی دستگاه خواهد شد.

نحوه روت کردن دستگاه‌های کمپانی سونی

این فرایند بسته به مدل گوشی که آیا در آن امکان آنلاک کردن بوت‌لودر وجود دارد یا خیر متفاوت خواهد بود. اگر بوت‌لودر به طور رسمی قابلیت آنلاک شدن داشته باشد انجام فرآیند روت برای شما بسیار آسان‌تر خواهد شد. لیست گوشی‌هایی اکسپریا سونی که بوت‌لودر آنلاک شدنی دارند را بررسی کنید. اگر گوشی شما در لیست باشد یک کاستوم ریکاوری مناسب برای آن پیدا کنید. پیشنهاد ما به شما استفاده از وب‌سایت TWRP است. این وب‌سایت یک صفحه اختصاصی برای دستگاه‌های پشتیبانی شده دارد که جستجو را برای شما آسان‌تر می‌کند. بعد از این مرحله تنها کار مورد نیاز، استفاده از اپلیکیشن SuperSU است.

نحوه روت کردن دستگاه‌های نکسوس

کمپانی گوگل به علاقه‌مندان و توسعه‌دهندگان دستگاه‌های اندرویدی در انجام چنین عمل‌هایی کمک می‌کند. بنابراین برای آنلاک کردن بوت‌لودر سری محصولات نکسوس گوگل نیاز به داشتن کد آنلاک کردن بوت‌لودر نخواهید داشت. به سادگی گزینه OEM unlocking در قسمت Developer Options فعال کنید. با استفاده از کابل یواس‌بی گوشی را به کامپیوتر متصل کنید. وارد حالت Fastboot شوید. با توجه به مدل گوشی نکسوسی که از آن استفاده می‌کنید فرآیند Fastboot را انجام داده و یا دستورات ADM را اعمال کنید.

نحوه روت کردن دیگر دستگاه‌ها

صدها روش مختلف به منظور آنلاک کردن بوت‌لودر و روت گوشی‌های اندرویدی وجود دارد. کمپانی موتورولا در وب‌سایت رسمی خود یک صفحه جداگانه به منظور توضیح فرآیند آنلاک کردن بوت‌لودر اختصاص داده است. همچنین می‌توانید با جستجو در سایت گوگل و یا XDA Developers از آخرین روش‌های ارائه شده برای روت دستگاه‌های اندرویدی مطلع شوید.

همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، کمپانی اچ‌تی‌سی به طور رسمی از آنلاک کردن بوت‌لودر پشتیبانی می‌کند و اطلاعات لازم برای انجام چنین کاری را در وب‌سایت رسمی خود قرار داده است. متاسفانه روت کردن گوشی‌های کمپانی اچ‌تی‌سی ممکن است کمی ریسک‌پذیر باشد. یک بار دیگر توصیه ما به شما جستجو در سایت XDA Developers برای آگاهی هر چه بهتر از روش صحیح روت کردن دستگاه خود است.

نتیجه‌گیری: آیا باید دستگاه اندرویدی را روت کرد یا خیر؟

روت کردن دستگاه امری جدی محسوب می‌شود. شما باید خطر ابطال گارانتی دستگاه خود را بپذیرید. لازم است تا به ‌روز رسانی سیستم عامل را به صورت دستی انجام دهید. خطر ریسک‌های امنیتی را پذیرفته و مهم‌تر از همه آخرین و بهترین روش برای روت کردن را جستجو کرده و به خوبی آن را پیاده‌سازی نمایید تا از بروز هر گونه مشکل برای دستگاه خود جلوگیری کنید.

از طرف دیگر، منافع حاصل از روت کردن دستگاه چندین برابر معایب آن است. با انجام این عمل شما کنترل کامل بر روی سیستم پیدا خواهید کرد. امکان حذف اپلیکیشن‌های پیش‌فرض ایجاد می‌شود. قادر خواهید بود تا میلیون‌ها ترفند سیستمی را پیاده سازی کرده و نسخه‌های پشتیبان جامع از دستگاه خود تهیه کنید. اگر مایل به آشنایی بیشتر و دقیق‌تر با مزایای روت کردن هستید، مقاله " مزایای روت کردن تبلت‌ها و گوشی‌های اندرویدی " را مطالعه نمایید.

منبع: androidpit