صورتحساب سنگین «خاموشی» برای اقتصاد دیجیتال
برآوردها نشان میدهد که قطعی مطلق اینترنت و محدودیتهای پس از آن، نهتنها باعث نابودی معیشت هزاران کسبوکار کوچک شده، بلکه اعتماد سرمایهگذاران به زیرساختهای فناوری کشور را به صفر نزدیک کرده است.
به گزارش خبرنگار کلیک، سازمان نظام صنفی رایانهای با انتشار بیانیهای تحلیلی از ابعاد فاجعهبار اقتصادی ۲۰ روز گذشته پرده برداشت. بر اساس محاسبات این سازمان و تطبیق آن با شاخصهای نتبلاکس (NetBlocks)، هر ساعت قطعی اینترنت جهانی در ایران خسارتی معادل ۲.۵ میلیون دلار به بدنه اقتصادی کشور وارد کرده است.
نابودی روزانه ۱.۵ هزار میلیارد تومان در بستر پلتفرمها
رئیس کمیسیون اقتصاد نوآوری سازمان نصر در تشریح این خسارات اظهار داشت: «بیش از ۴۰۰ هزار کسبوکار خرد و متوسط که معیشت خود را بر بستر شبکههای اجتماعی بنا کرده بودند، در این ۲۰ روز با توقف کامل فروش مواجه شدند. وی گفت برآوردهای ما نشان میدهد که روزانه بیش از ۱.۵ هزار میلیارد تومان تراکنش مالی در این حوزه از دست رفته است که بخش بزرگی از آن هرگز جبران نخواهد شد.»
این مقام صنفی افزود: «خسارت تنها محدود به فروش کالا نیست؛ هزینه فرصت از دست رفته، جریمههای ناشی از عدم تعهد به قراردادهای بینالمللی در حوزه نرمافزار و هزینههای گزاف اجاره سرورها و زیرساختهایی که بدون استفاده ماندهاند، کمر شرکتهای فناوری را شکسته است.»
بحران فرار مغزها و خروج سرمایه
در بخش دیگری از این گزارش، به آسیبهای غیرمستقیم اما ماندگار این قطعی اشاره شده است. نایبرئیس سازمان نظام صنفی رایانهای تصریح کرد: «بزرگترین خسارت ما دلاری نیست، بلکه ضربه به "امید" در اکوسیستم فناوری است. وی افزود در همین ۲۰ روز، آمار درخواستهای مهاجرت نخبگان آیتی و تمایل به ثبت شرکت در کشورهای همسایه مانند ترکیه و امارات جهش معناداری داشته است.»
ایشان خاطرنشان کرد: «سرمایهگذاران جسورانه (VC) که قصد تزریق سرمایه به استارتاپهای ایرانی را داشتند، اکنون به دلیل ریسک بالای زیرساخت، از بازار عقبنشینی کردهاند. این یعنی ما نهتنها حالِ بازار، بلکه آینده آن را هم پیشخور کردهایم.»
جدول برآورد خسارات در یک نگاه
| ردیف | بخش آسیبدیده | برآورد خسارت تقریبی (۲۰ روز) |
| ۱ | کسبوکارهای اینستاگرامی و تلگرامی | ۵۸۰ میلیون دلار |
| ۲ | شرکتهای خدمات ابری و دیتاسنترها | ۱۲۰ میلیون دلار |
| ۳ | اپلیکیشنهای حملونقل و واسطهگری | ۲۰۰ میلیون دلار |
| ۴ | صادرات نرمافزار و خدمات فنی | ۱۵۰ میلیون دلار |
| ۵ | جمع کل خسارت مستقیم و غیرمستقیم | ۱.۲ تا ۱.۵ میلیارد دلار |
گفتنی است بازگشت نصفهونیمه ترافیک اینترنت، دردی از شرکتهایی که بازارهای صادراتی خود را از دست دادهاند یا اعتماد مشتری را سلب شده میبینند، دوا نمیکند. کارشناسان نصر هشدار میدهند که اگر تضمینی برای عدم تکرار این وضعیت ایجاد نشود، بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال ایران برای همیشه به کشورهای همسایه کوچ خواهد کرد.