دیوار سخت مسکو در برابر متا؛ واتساپ رسماً در روسیه به پایان راه رسید
دولت روسیه پس از ماهها محدودسازی تدریجی و اعمال فشار بر شرکتهای فناوری غربی، سرانجام دستور مسدودسازی کامل پیامرسان واتساپ را در سراسر این کشور صادر کرد.
به گزارش کلیک، این اقدام که با هدف تقویت زیرساختهای ارتباطی بومی و کنترل بیشتر بر فضای مجازی صورت گرفته، واکنشهای گستردهای را در میان ۱۰۰ میلیون کاربر روسی این پلتفرم برانگیخته است.
پایان مدارا با سازمان «افراطگرا»
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، امروز در گفتگو با خبرنگاران رسماً تأیید کرد که به دلیل عدم تمایل شرکت «متا» به رعایت قوانین داخلی روسیه، تصمیم برای مسدودسازی کامل واتساپ اتخاذ و اجرایی شده است. روسیه که پیش از این در سال ۲۰۲۲ شرکت متا (مالک فیسبوک و اینستاگرام) را به عنوان یک «سازمان افراطگرا» معرفی کرده بود، واتساپ را به عنوان آخرین بازمانده از این خانواده در بازار خود تحمل میکرد. اما حالا مقامات روسی معتقدند این پلتفرم به بستری برای «انتشار اطلاعات نادرست» و «عدم همکاری با نهادهای امنیتی» تبدیل شده است.
ظهور «مکس»؛ رویای پیامرسان ملی روسیه
همزمان با مسدودسازی واتساپ، دولت روسیه به طور گستردهای در حال تبلیغ و ترویج اپلیکیشن بومی «مکس» (MAX) است. کرملین این برنامه را یک «پیامرسان ملی» و جایگزینی امن معرفی میکند که علاوه بر چت، خدمات دولتی و بانکی را نیز پوشش میدهد. با این حال، فعالان حقوق دیجیتال و کارشناسان بینالمللی هشدار میدهند که این اپلیکیشن فاقد پروتکلهای رمزنگاری پیشرفته (End-to-End Encryption) است و عملاً به عنوان ابزاری برای نظارت مستقیم دولت بر ارتباطات شهروندان عمل خواهد کرد.
واکنش تند واتساپ به انزوای کاربران
شرکت واتساپ در بیانیهای رسمی که در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) منتشر شد، این اقدام را «یک گام به عقب» توصیف کرد. در این بیانیه آمده است: «تلاش برای جدا کردن بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر از ارتباطات خصوصی و امن، تنها به کاهش امنیت شهروندان در روسیه منجر خواهد شد.» گزارشهای میدانی حاکی از آن است که از ساعات اولیه امروز، دسترسی به سرورهای واتساپ بدون استفاده از ابزارهای تغییر آیپی (VPN) غیرممکن شده و نامهای دامنه مرتبط با این اپلیکیشن از سجل ملی روسیه حذف شدهاند.
دومینوی فیلترینگ؛ از تلگرام تا واتساپ
مسدودسازی واتساپ در حالی رخ میدهد که در روزهای اخیر، دسترسی به تلگرام نیز در روسیه با اختلالات گستردهای روبرو شده است. به نظر میرسد رگولاتوری ارتباطات روسیه (روسکومنادزور) در حال اجرای فاز نهایی طرح «اینترنت حاکمیتی» است. مقامات مسکو مدعیاند این محدودیتها برای مقابله با کلاهبرداریهای اینترنتی و فعالیتهای تروریستی ضروری است، اما تحلیلگران سیاسی این حرکت را بخشی از استراتژی کرملین برای انسداد کامل جریان اطلاعات در سال ۲۰۲۶ میدانند.