امیر ناظمی: سیاست به فعالیتها جهت میدهد!
رسانه کلیک - رییس سازمان فناوری ایران، امیر ناظمی در حاشیه رویداد فیروزه پلت محتوای جذابی را به اشتراک گذاشت. رییس سازمان فناوری ایران با نگاهی کاملا دقیق، رشد افتصادی ایران را بررسی کرده بود.
امیر ناظمی در ابتدای صحبتهای خود گفت: «رشد اقتصادی ایران از 1339 تا 1393. در این خصوص پژوهشی برای یک نشریه انجام دادم. نوسان رشد اقتصادی طی این دوره مانند ضربان قلب است. هیچ پیوستگی، هیچ تثبیت و پایداری در این نمودار مشاهده نمی کنید. اما یک اتفاق عجیب رخ می دهد.
این که در دوره چند ده ساله دو مرتبه رشد اقتصادی مثبت داشتیم. یکی سال 1342 تا 1348 و دوره دوم از سال 76 تا 1385. هر دو دوره یک ویژگی جالب دارند. در هر دوره درآمد با کمبود نفت مواجه بودیم و دولت به آن شکل درآمدی از نفت نداشته است.»
رییس سازمان فناوری ایران ادامه داد: «با به پایان رسیدن هر دو دوره، ما یک دوره نفت گران داشتیم. در دوره اول 1342 تا 1348 عده ای تکنوتراسی (فنسالاری) را در کشور پایه گذاری کردند. این دوره چند ویژگی مهم داشت. اولین این که مردان سیاست، اقتصاد و تجارت با یکدیگر هماهنگی کامل داشتند. اولین مرتبه ای که وزارت بازرگانی، صنعت و اقتصادمان با هم ترکیب می شود و یک وزیر می کند، در همین دوره اتفاق می افتد. در این دوره نفت گران می شود، کارشناسان نزد شاه می روند و می گویند ما برای این مدت که نفت گران خواهد شد، برنامه ریزی کرده ایم. شاه می گوید اگر پول دارید دو برابرش کنید. می گویند نمی شود دوبرابر کرد. می گوید من دستور می دهم، الان هم پول داریم و این کار شدنی است.»
ناطمی با اشاره به این نکته که استدلال کارشناسان در این برهه این بود که اگر بخواهیم این برنامه را دوبرابر کنیم اما به اصرار شاه این برنامه عملی می شود حتی به قیمت برداشتن این افراد از سمت هایی که داشتند؛ ادامه داد: «نتیجه چه می شود؟ یک سقوط آزاد. این سقوط آزاد مبتنی بر یک ایده است. این که سیاستگذاری کاری ندارد و ما باید بین مردم پول تقسیم کنیم و سیاست های حمایتی از کسب و کارها بگذاریم. نتیجه این می شود که هر وقت دولت بیشتر پول داشته باشد رشد منفی تر را تجربه کردیم.
این ماجرا حتی برای استارتاپ ها وجود دارد. الزاما کسی که یک شرکت را راه اندازی می کند، صرفا آورده مالی ندارد. او همراه خودش آورده های دیگری مانند شبکه بازیگران مختلف، برند، شهرت، بازار برای محصولات مختلف را می آورد. آن چیزی که ما خیلی اوقات فراموش می کنیم این است که به پول امتیاز بالایی می دهیم و سایر موارد را در نظر نمی گیریم. اما واقعیت این است که چه در سطح خرد و چه در سطح کلان، امتیازها باید کاملا وارونه شوند و برای توسعه باید به عوامل غیرمادی وزن و امتیاز بیشتری بدهیم.»
امیر ناظمی با تاکید بر این نکته که اشتباه از آن جا شروع می شود که وقتی می خواهیم هدفی را جلو ببریم و قصد حمایت از افرادی را داریم، اشتباه می کنیم، افزود: «به طور مثال برای حمایت از استارتاپ هایی که ایده هایی خوبی دارند، سیاست اقتصادی برنامه ریزی می شود. در این سیاست ممکن است بازیگران اصلی در این تور حمایتی جای نگیرند و در مقابل عده ای نیز به شکل اشتباه وارد این تور شوند و حمایتی که شامل حال شان نمی شود را دریافت کنند. باید مراقب بود که حمایت ها شامل افرادی نشود که در دایره قوانین حمایتی قرار نمی گیرند. رفتار درست سیاستگذار این است اتفاقا دنبال افرادی باشد که به هر دلیلی در دسته حمایت جای نگرفته اند اما نیاز به حمایت دارند.»
رییس سارمان فناوری ایران تصریح کرد: «در سال 97 رشد اقتصادی گروه صنعت در ایران منفی 9.6 درصد، محصول ناخالص داخل به قیمت بازار منفی 9.4 درصد، محصول ناخالص داخلی بدون احتساب نفت منفی 2.4 درصد، گروه کشاورزی منفی 1.5 درصد بوده و دقیقا در این اوضاع 6.4 دهم درصد بوده است. بابت این اتفاق هم می توانیم خوشحال شویم، هم نگران. باید خوشحال شویم چرا که با کمترین میزان منابع مالی که در این حوزه وجود داشت، بیشترین رشد در این گروه دیده شد.»
امیر ناظمی در انتها افزود: «چیزی که مهم است این است که در سیاست های اقتصادی به اشتباه فکر نکنیم که با هزینه کردن پول می توانیم به رشد اقتصادی برسیم. در اغلب حوزه های صنعت که شاهد رشد منفی هستیم، بیشترین میزان سوبسید مصرف شده است و صندوق های دولتی صرف این حوزه شده است. شانسی که ما آوردیم این بود که کمترین میزان منابع مالی در اختیار حوزه آیتی بود. برای همین اکوسیستمی شکل می گیرد که دارای تجربه است و کمترین میزان دسترسی به رانت را دارند و می توانند درباره آینده تصمیم بگیرند و پیش بروند.»