داروخانههای آنلاین در مسیر شفافیت
کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال، ضوابط مربوط به توزیع برخط دارو و عرضه فرآوردههای آرایشی و بهداشتی را تصویب کرد.
به گزارش کلیک کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال در تازهترین جلسه خود، مجموعهای از مصوبات را با هدف رفع موانع کسبوکارهای نوآور، توسعه اقتصاد دیجیتال، ارتقای رقابتپذیری بازار و تسهیل دسترسی مردم به خدمات و کالاهای سلامتمحور به تصویب رساند. با توجه به تمام کشوقوسها میان سازمان غذا و دارو پلتفرمهای آنلاین حوزه سلامت، این مصوبه میتواند ضوابط توزیع برخط دارو را تسهیل کند.
بر اساس این مصوبات، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف شده است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ظرف یک ماه نسبت به بازنگری و اصلاح دستورالعملهای مرتبط با ثبت، پردازش سفارش، بستهبندی و حمل دارو و کالاهای سلامتمحور در بسترهای برخط اقدام کند.
در این چارچوب تاکید شده است که صدور هرگونه مجوز فعالیت برای سکوهای برخط توزیع دارو صرفاً از طریق درگاه ملی مجوزها و مطابق با قوانین و مقررات بالادستی انجام شود.
همچنین مقرر شده است ضوابط جدید صرفا ناظر بر الزامات فنی و اجرایی توزیع اینترنتی دارو باشد و از ایجاد محدودیتهای غیرضروری برای فعالیت سکوهای دارای مجوز جلوگیری شود. سازمان غذا و دارو نیز مکلف شده است در بازه زمانی تعیینشده، اقدامات لازم برای رفع موانع همکاری داروخانهها با سکوهای برخط توزیع دارو را انجام دهد.
در بخش دیگری از این مصوبات، موضوع واردات و عرضه فرآوردههای آرایشی و بهداشتی مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس، سازمان غذا و دارو موظف شده است ظرف یک ماه نسبت به اصلاح شیوهنامه اجرایی صدور مجوزهای واردات این محصولات از طریق تجارت فرامرزی اقدام کند.
اعلام شده هدف از این اصلاحات، تسهیل فرآیند ورود و عرضه کالاها با اتکا به تأییدیههای آزمایشگاهی معتبر و کاهش الزامات زائد اداری بوده است.
پایانِ ابهامهای پلتفرمهای سلامتمحور
این تصمیمی است که میتواند مسیر فعالیت پلتفرمهای آنلاین در یکی از حساسترین بازارهای کشور را شفافتر کرده و زمینه توسعه خدمات دیجیتال در حوزه سلامت و مصرفکننده را فراهم کند.
تصویب ضوابط توزیع برخط دارو و عرضه فرآوردههای آرایشی و بهداشتی در کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال را میتوان یکی از مهمترین گامها در مسیر تنظیمگری بازارهای آنلاین مرتبط با سلامت دانست؛ بازاری که طی سالهای اخیر همزمان با رشد پلتفرمهای دیجیتال، با ابهامهای حقوقی، نظارتی و اجرایی متعددی روبهرو بوده است.
این مصوبه میتواند به معنای روشنتر شدن چارچوب فعالیت برای کسبوکارهایی باشد که در حوزه فروش آنلاین دارو، مکملها، محصولات بهداشتی و اقلام آرایشی فعالیت میکنند. از یک سو، شفاف شدن ضوابط، ریسک فعالیت را برای پلتفرمها کاهش میدهد و از سوی دیگر، امکان نظارت دقیقتر بر زنجیره عرضه را برای نهادهای مسئول فراهم میکند.
در شرایطی که خرید آنلاین کالاهای سلامتمحور با استقبال بخش قابل توجهی از کاربران همراه شده، نبود چارچوب روشن همواره یکی از موانع اصلی توسعه این بازار بوده است. حالا با تصویب این ضوابط، انتظار میرود زمینه برای رشد خدمات رسمی، افزایش اعتماد عمومی و همچنین ارتقای دسترسی کاربران به محصولات مجاز و استاندارد بیشتر شود.
با این حال، حساسیت این حوزه نیز کم نیست. توزیع برخط دارو به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت عمومی، نیازمند نظارت سختگیرانه، احراز اصالت کالا، کنترل نسخهمحوری و رعایت استانداردهای حرفهای است. در مورد محصولات آرایشی و بهداشتی هم موضوعاتی مانند اصالت کالا، تاریخ مصرف، مجوزهای بهداشتی و شفافیت در زنجیره تأمین اهمیت ویژهای دارد.
گام بزرگ کمیته تسهیل اقتصاد دیجیتال
از نگاه فعالان اقتصاد دیجیتال، چنین تصمیمی میتواند به کاهش بلاتکلیفی مقرراتی و تسهیل سرمایهگذاری در این بخش کمک کند. در مقابل، نهادهای ناظر نیز با در اختیار داشتن ضوابط مشخص، میتوانند سازوکارهای کنترل و پایش مؤثرتری را اعمال کنند؛ موضوعی که در نهایت به نفع مصرفکننده و بازار رسمی تمام خواهد شد.
به این ترتیب، تصویب این ضوابط را میتوان گامی مهم در جهت همزمانسازی توسعه اقتصاد دیجیتال با الزامات سلامت و نظارت دانست؛ مسیری که اگر با اجرای دقیق و هماهنگی نهادی همراه شود، میتواند به یکی از حوزههای پُررونق و البته پُرچالش تجارت آنلاین در ایران تبدیل شود.